Ontvang het gratis online inspiratiemagazine →

De Blue Zones: 9 levenslessen voor een lang en vitaal leven

Mensen uit de Blue Zones, plekken op aarde waar men heel oud wordt, leven langer, gezonder en gelukkiger. Twee van de vijf Blue Zones liggen in het Middellandse Zeegebied, wat niet heel gek is aangezien dit gebied ook bekend staat om haar gezonde keuken en traditionele leefstijl. Maar hoe komt het dat mensen uit de Blue Zones heel oud worden?

Onderzoek naar de Blue Zones

De naam ‘Blue Zones’ verwijst naar vijf gebieden; Sardinië (vooral Ogliastra en Barbagia di Seùlo, Italië), Ikaria (Griekenland), Okinawa (Japan), Nicoya (Costa Rica) en Loma Linda (Californië). Mensen die in één van deze plaatsen wonen, worden gemiddeld 90 of zelfs 100 jaar, en leven veel langer in goede gezondheid. De gebieden zijn ‘ontdekt’ bij een onderzoek van de Belgische demograaf Michel Poulain naar de regionale spreiding van 100-plussers. Hij kwam tot de ontdekking dat deze groep in een aantal relatief kleine gebieden zeer hoog geconcentreerd voorkwamen. De plekken markeerde hij door er met een blauwe stift een cirkel omheen te zetten. Er werd verder onderzoek gedaan naar deze plaatsen om te kijken welke aspecten ervoor zorgden dat de mensen hier een lang gezond leven leidden. In totaal werden negen specifieke leefstijlgewoonten onderscheidden, ook wel de ‘Power 9®’ genoemd, die in al deze regio’s voorkwamen.

De Power 9®

Alle Blue Zones zijn te herkennen aan hun traditionele levensstijl met veel fysieke activiteit, hechte sociale banden en het eten van lokaal geproduceerde voeding. Naast dat elke regio haar eigen specifieke tradities, cultuur en gewoontes heeft, zijn er negen gemeenschappelijk leefstijlkenmerken te onderscheiden die bijdragen aan het feit dat men er gemiddeld veel langer leeft én langer in goede gezondheid, de ‘Power 9’. Dit zijn:

  1.  Natuurlijke beweging. Lichaamsbeweging is een natuurlijk en logisch resultaat van het traditionele leven. Er wordt veel gewandeld, naar de winkel, de kerk, familie of vrienden. Er worden weinig moderne gemakken of mechanische hulpmiddelen gebruikt. Vers deeg voor bijvoorbeeld pasta of brood wordt met de handen gemaakt. Er wordt getuinierd. Op deze manier zijn de mensen dagelijks actief en blíjven ze actief op hoge leeftijd. Als ze een specifieke sport beoefenen dan zijn het dingen waar ze echt veel plezier aan beleven. 
  1. Zingeving of doel. In Japan noemen ze het ‘Ikigai’. Een begrip wat je in Nederland steeds vaker hoort. Het betekent iets als ‘weet waar je ’s ochtend wakker voor wil worden’ of ‘waar je elke dag voor op staat’. Maar het is meer dan dat, het gaat ook over het bewustzijn van de waarde die jij met je meedraagt.  
  1. Terugschakelen. Het dagelijks pakken van rustmomenten is belangrijk in de Blue Zones. Dit kan bijvoorbeeld door een dutje te doen, te bidden of te mediteren. Door ‘terug te schakelen’ ervaren mensen uit de Blue Zones weinig stress waardoor de kans op onder andere hart- en vaatziektes en alzheimer sterk wordt verminderd.

4. De 80%-regel; In Okiwana heet dit de hara hachi bu-regel; niet dooreten tot je verzadigd bent, maar stoppen zodra je tachtig procent vol zit. Om dit te ondersteunen hebben ze een simpel trucje: ze eten van kleinere borden.  

5. Plantaardig eten: Vlees staat met mate op het menu. Wel veel groente, fruit, noten en niet te vergeten peulvruchten.

6. (g)een glaasje wijn per dag. Behalve de Zevendaagse Adventisten uit Loma Linda, gaven de ondervraagden aan regelmatig een glaasje wijn te drinken. Wel met mate en tijdens het eten of gezellig samenzijn met vrienden. Uit onderzoek bleek dat in Cannonau, een typisch Sardijnse wijn, drie keer zoveel polyfenolen zat dan in andere wijnen. Polyfenolen zijn antioxidanten die het lichaam beschermen tegen vrije radicalen. Het zit ook in thee, groente en fruit.

7. De juiste omgeving. De mensen in de Blue Zones maken deel uit van een groep die óók gezond leeft. Als je met mensen omgaat die een gezonde leefstijl hebben, dan is de kans groot dat je dit zelf ook doet. Omgekeerd geldt dus ook dat als je je omgeeft met mensen die ongezond leven, de kans groot is dat jij zelf ook ongezond gaat leven.

8. Geliefden eerst. Familie en geliefden staan op de eerste plaats. Je ziet bijvoorbeeld in Sardinië dat ouderen niet naar verzorgingstehuizen gaan, maar worden opgenomen in het gezin.  

9. Ergens bij horen. In alle Blue Zones is het horen bij een (geloofs)gemeenschap belangrijk, het hebben van een sterk sociaal netwerk. In Okinawa zijn er de moai. Moai is een groep mensen die elkaar (vaak levenslang) ondersteuning bieden op emotioneel, sociaal en zelfs financieel vlak. Het is eigenlijk een tweede familie. Leden van een maoi leven langer.

Bekijk eens deze animatievideo met uitleg over de Blue Zones. 

De lessen toepassen in je leven

Het is geen gemakkelijke klus om al deze lessen toe te passen in ons eigen leven, soms gewoonweg omdat we in een heel andere omgeving leven. We doen veelal zittend werk doe en zorgen voor zowel de kinderen, het huishouden én inkomsten. Maar wat we wel kunnen doen is een vertaalslag maken van deze ‘levenslessen’ en ze op een wellicht net iets andere manier toe te passen in ons dagelijks leven. Een aantal voorbeelden zijn:

  • Lopend of met de fiets boodschappen doen, in plaats van het te laten bezorgen (beweging).
  • Tijdens je pauze de laptop dichtklappen en een wandeling maken (als het kan in een park) in plaats van snel een boterhammetje te verorberen achter je bureau (beweging, terugschakelen, ontspanning)?
  • In een of twee maaltijden per week het vlees achterwege laten en  bijvoorbeeld meer groente, peulvruchten en noten op het menu zetten (plantaardig eten).

Het lijken misschien kleine stapjes, maar veel kleine stapjes, leidt tot een groot effect! Pas jij al bepaalde blue zone gewoontes toe op je eigen manier?

Krijg een korte indruk van het leven op Ikaria (video).

Kun je wel wat hulp gebruiken?

Ben je op zoek naar een blijvend gezondere leefstijl, laten we dan samen kijken of een coachingstraject of voedingsadvies iets voor jou zou kunnen zijn. Neem contact met mij op voor een gratis kennismakingsgesprek of stuur mij een e-mail.